Kinderen & angsten

Wat doe je als de angsten je kind gaan beheersen?

Als een kind erg belemmerd wordt door angst(en) kan het wenselijk zijn om hier iets aan te doen. Belangrijk is dat het kind dat ook zelf wil en zich niet te sterk geforceerd voelt. Van nature zal een kind gauw de neiging hebben te vluchten voor de angst en het onderwerp te vermijden.

Hoe krijg je een kind dan in de stand dat het er wel iets mee wil doen? 

Monsters onder het bed

Irreële angsten zijn een heel normaal fenomeen bij jonge kinderen. Ze beschikken nog niet in elke situatie over het vermogen om te relativeren en fantasie van de werkelijkheid te onderscheiden. Daarom zullen ze misschien regelmatig bij hun ouders komen in de nacht of zich vastklampen als ze iets onbekends en geheimzinnigs zien. Ook nachtmerries kunnen een grote impact hebben en ervoor zorgen dat een kind soms nachtenlang onrustig is, uit angst voor herhaling. Als ouder zoek je dan naar manieren om de angst te stillen en dat valt niet altijd mee. Kinderen nemen meestal geen genoegen met 'spoken bestaan niet, je hoeft dus niet bang te zijn.' Wat vaak wel kan helpen is het kind betrekken bij de oplossing, zodat het weer de baas wordt boven de angst, omdat het controle kan uitoefenen op de situatie. Daarover verderop meer.

 

Maar angsten kunnen zeer uiteenlopend zijn en ook oudere kinderen kunnen er last van hebben. Angst voor een nieuwe situatie, angst voor ernstige zaken, angst voor water (watervrees) of angst voor insecten. En zo zijn er nog veel meer.  Over faalangst lees je hier meer.

Bij angsten gaat het vrijwel altijd om de behoefte aan een gevoel van controle en soms ook aan een mate van voorspelbaarheid. Als je enigszins iets van deze gevoelens kunt oproepen, wordt de angst al stukken minder. Een goede voorbereiding en eigen inbreng van het kind, zijn daarbij zeer helpend.

Op een zwemles kun je een kind goed voorbereiden, op een bezoekje van een insect minder goed. Je kunt echter voor beide situaties een plan maken, met eigen inbreng van je kind. 

De angst de baas worden

Het klinkt simpel, maar vaak begint 't met het kind dat het gevoel nodig heeft weer de baas te zijn over de angst. En juist die krachtige fantasie en inbeeldingsvermogen van kinderen kan daar nou zo goed bij helpen! Door het kind te vragen wat het wil doen om de 'spoken, monsters of andere figuren' te verjagen en daarop in te spelen en het te benoemen als een goed plan, geef je het kind weer de controle over de angst. Het heeft misschien wel wat herhaling, oefening en geduld nodig, maar na een tijdje merk je verschil.

Als een kind bijvoorbeeld aangegeven heeft dat het eerst lichter in de kamer moet worden, dan vraag je wat daarvoor nodig is. Als een kind over een nachtlampje begint, spreek je jouw waardering uit voor dit briljante plan en benoem je dat het een goed bedachte oplossing kan zijn.

Zo kan een kind zelf met ideeën komen als: een steunknuffel, een afscheidsbrief/tekening voor de enge figuren, een toverspreuk of iets anders, zonder dat je dat als volwassenen hebt aangedragen. Het werkt namelijk veel beter als het kind erin gelooft, omdat het er zelf mee kwam.

Zo kun je deze aanpak in heel veel verschillende situaties toepassen. Niet alleen bij nachtelijke angsten.

Ook bij angst voor een doktersbezoek of een nieuwe situatie; vraag het kind zelf om mee te denken en uit eigen kracht te putten.

Stap voor stap

Een kind dat angstig is, is vaak overvallen en heeft even geen overzicht of idee hoe de angst te trotseren. Daarom is het heel fijn om eerst rust en dan overzicht te (helpen) creëren, zodat er duidelijke stappen ontstaan. Dit geeft een kind weer een gevoel van houvast. Iemand die iets hardnekkig wil vermijden, zal zich niet snel over laten halen. Als je merkt dat een kind op de vlucht slaat zodra je over het onderwerp begint, kun je duidelijk maken dat je merkt dat de angst de baas over het kind is en vragen of het kind nu de baas over de angst wil worden. Vervolgens laat je het kind zelf de stappen kiezen die het wil zetten. Maak samen een plan, teken het samen uit of zet het op papier en laat het kind bepalen wat stap 1, 2, 3, enz. is. 

Als een kind zegt niets te willen doen, dan kun je het even laten rusten en er later op terugkomen.

Als de stappen eenmaal bepaald zijn door het kind zelf en het dus bereid is om de angst te overwinnen, kun je beginnen. Hierbij is het nog steeds heel belangrijk dat het kind weet dat het mag stoppen als het te eng wordt. Maak dat duidelijk en zeg dat het de tijd mag nemen voor iedere stap. Het stimuleert enorm als je uitspreekt hoezeer je het kind bewondert voor het zetten van de stappen. Blijf benoemen dat het kind de baas is en niet de angst. 

Reflectie

Als het doel is bereikt, zal het kind uiteraard heel trots zijn op zichzelf en mag dat zeker gevierd worden! De angst kan echter weer terugkomen als de confrontatie met de angst eenmalig was; om de angst echt de baas te blijven is herhaling noodzakelijk. Blijven oefenen en reflecteren op de stappen die gezet zijn en hoever het kind is gekomen, is daarbij heel wenselijk.

Mijn kind is heel angstig. Hoe help ik mijn kind angst te overwinnen? Hoe help ik mijn angstig kind? Hulp bij kinderangsten. Mijn kind is bang om te...

Wil je weten of ik iets voor jouw kind kan betekenen? Neem vrijblijvend contact op.


Lieve Maan

Bezoekadres: 

Dé Plek Haarlem,

Waarderweg 19, Haarlem

E: silvana@lievemaan.nl

 T: 0651112404, KVK: 69623198

Volg Lieve Maan ook op Social Media!

HSP, Lieve Maan op instagram
Hooggevoeligheid. Lieve Maan op Facebook
Hoogsensitief kind. Lieve Maan op Pinterest.
Hooggevoelig kind. Lieve Maan op YouTube.


Lieve Maan is aangesloten bij: Vind een Therapeut.nl